De stad in De Ochtend: Keith Haring in Amsterdam

De stad in De Ochtend: Keith Haring in Amsterdam

Elke dinsdag ben ik voor het nieuws van 11 uur te gast in het KRO NCRV programma De Ochtend op Radio 1 om actuele ontwikkelingen op het gebied van architectuur en stedelijk leven te bespreken. Vandaag: de wereldberoemde graffiti kunstenaar Keith Haring keert terug naar Amsterdam, naar het Stedelijk Museum….én op een geheime plek in de Foodhallen.

Keith Haring opnieuw te bewonderen in het Stedelijk

In 1986 had het Stedelijk Museum in Amsterdam een solovoorstelling over het werk van de Amerikaanse graffiti kunstenaar Keith Haring. Speciaal voor deze tentoonstelling beschilderde hij een doek van 12 bij 20 meter in één dag met spuitbusverf op de vloer in één van de museumruimtes. Hij vulde het met tekeningen van dansende en gebarende poppetjes, kruipende baby’s en krioelende beesten. Dit doek, bekend geworden als het ‘velum van Keith Haring’, werd gespannen onder de glazen kap boven de historische trap. Jarenlang was het boven aan de grote trap te zien.

Vanaf vrijdag is het na een grondige restauratie, opnieuw te bewonderen. En vrijdagavond is er een avond in het Stedelijk over Keith Haring in Amsterdam, met bijdragen van Chris Reinewald en kunstenaar Jan Rothuizen die er toen bij waren.

Keith Haring begon in 1980 met het tekenen van graffiti in de New Yorkse metro. Hij had een galerie en exposeerde in musea, waaronder het Stedelijk in 1986 en een paar jaar geleden ook in de Kunsthal in Rotterdam. “For me, it was an overwhelming experience, showing at the Stedelijk Museum. I felt I had really accomplished something”. Hij wilde niet alleen op straat werken, hij wilde ook door musea als kunstenaar worden erkend. En de thema’s in Harings geëngageerde kunst, zoals oorlog, racisme, drugs en aids – de ziekte die Haring zelf in 1990 fataal werd – zijn altijd actueel gebleven.

Deze diashow vereist JavaScript.

Geheim Keith Haring werk in de Foodhallen

Bijzonder was dat Haring zich in deze periode ook actief buiten het museum, in de stad Amsterdam manifesteerde. Hij ging met jonge graffitikunstenaars de straat op, en beschilderde o.a. de muur van het toenmalige museumdepot aan de Jan van Galenstraat vanaf een hoogwerker. Amsterdammers kennen dit terrein als de Foodhallen. Al decennia dé plek in Amsterdam waar winkels en horeca groente, fruit en andere levensmiddelen kopen. Nu gaat Ballast-Nedam dat hele gebied herontwikkelen. Een flink deel van het terrein vrij voor 2000 woningen.

Maar de schildering is al ruim 30 jaar niet meer te zien. Het pand kampte met vocht, en werd daarom geïsoleerd. Gevolg: anno 2017 is de schildering nog steeds aan het oog onttrokken, Maar nu is het plan om het werk te restaureren.

Dit is Harings grootste, bewaard gebleven muurschildering in de openbare ruimte van Europa. Dat pand is ook enorm, het is 32 meter hoog en bestaat uit één dikke, witte lijn. “Een soort vrolijke dinosaurus met een lange nek, als een CoBrA-achtig fabeldier. Met op z’n rug een poppetje met van die stripachtige straling om zijn hoofd. Alsof hij schrikt”, aldus de Amsterdamse kunstenaar Jan Rothuizen die er in 1986 bij was.

Street artist Mick la Rock en galerist Olivier Varossieau maken zich al een tijd sterk om dit schilderij weer zichtbaar te maken. Daarom is er dinsdagmiddag een lunch in zijn galerie waar Ballast-Nedam, het Stedelijk en directeur Julia Gruen van de Keith Haring Foundation elkaar gaan leren kennen en kijken hoe ze dit gaan aanpakken. Ballast-Nedam wilde dit gebouw eerst slopen, maar ziet nu in dat het een belangrijk werk is. Ik heb Ballast-Nedam gebeld en ze zeggen dat behoud ‘vrijwel’ zeker is.

Er is vorig jaar ook een veel groter schildering van hem gerenoveerd en bewaard gebleven. Hij had een extern trappenhuis van een ziekenhuis in Parijs beschilderd. Dat trappenhuis is los gemaakt van het gebouw, dat gesloopt is, en staat nu helemaal los midden tussen tuinen.